İnsanı dört element (ateş, hava, su, toprak) üzerinden tanımaya çalışan 19. yüzyıla kadar etkisi yoğun olmakla birlikte modern zamanlarda etkisini yitirmiş olan mizaç ilmi, günümüz insanını anlama noktasında bize yardımcı olabilir mi?
Biz burada roman karakterlerini bu kadim gelenek üzerinden tanımaya çalıştık. Yapmış olduğumuz analizler sonucunda romanlarda yer alan karakterlerin mizacı ile yazarlarının mizacı arasında pek çok benzerlik olduğuna şahit olduk. Bu benzerlik bazen tek bir ana karakter olarak karşımıza çıktı bazen de birkaç karakterin toplamı olarak. Ahmet Hamdi Tanpınar Huzur romanındaki “Mümtaz” karakteriyle, Safiye Erol Ciğerdelen romanındaki “Turhan ve Cangüzel” karakterleriyle kendisinde olanı yansıttı bize. Bu durum bazen de yazarın idealize ettiği bir karakter olarak karşımıza çıktı. Sabahattin Ali’nin “Kuyucaklı Yusuf” u gibi. Şunu anladık ki her karakter yazarından iz ya da izler taşımaktadır.
Amacımız bu karakterler üzerinden kendi mizacımızı tanımaya çalışmak.
Bir roman karakteri olsaydınız hangisi olurdunuz? Hangi karakter size daha yakın geliyor? Hangi karakter gibi davranırdınız? Bu sorulara verdiğimiz cevaplar belki kendi mizacımızı tanımamıza yardımcı olur.
— Ülgen